Kemâleddin Harputî Efendi’nin Şiirleri

Ahmet KARATAŞ
2.204 1.125

Öz


Öz: Osmanlı’nın son devir âlimlerinden olan Mehmed Kemâleddin Efendi, Harput’un asırlarca ulemâ ve müftü yetiştiren İmâmzâde/ Efendigil âilesinin dinî eserler yazan son ferdidir. O da dedeleri gibi uzun yıllar hem müderrislik hem de müftülük yapmıştır. Harput’ta “Müftü Kemâl Efendi” olarak anılan Mehmed Kemâleddin Efendi’nin dinî, ahlâkî ve tasavvufî mensur eserlerinin yanında bir kısmı çeşitli yazma mecmualarda dağınık hâlde bulunan, bir kısmı da devrin gazetelerinde neşredilen şiirleri mevcuttur. Kemâleddin Efendi 1926’da El‘aziz müftüsüyken evinde hilâfetin kaldırılmasını, şapka takmak başta olmak üzere inkılâpları ve “hükûmet-i milliyye”yi tenkid eden evrâk tespit edilmesi üzerine Şark İstiklâl Mahkemesi’nde yargılanıp Samsun’a sürgün edilince şiirlerini bir araya getirme imkânı bulamamış, bunların bir kısmı o hengâmede zâyi olmuştur. Kemâleddin Efendi’nin tutuklanıp yargılanmasına, azil ve sürgüne mahkûm edilmesine sebep olan “te’sîri hâvî” gazeli başta olmak üzere gün yüzüne çıkmamış şiirleri tarafımızdan tespit edilmiş, gazetelerde neşredilenlerle birlikte belli bir tasnifle ve gerekli yerlerde çeşitli açıklamalar ilâve edilerek bu makale vâsıtasıyla ilim âleminin istifâdesine sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Harput, El‘aziz, Müftü Kemâleddin Harputî, şiir, Şark İstiklâl Mahkemesi. Kemaleddin Harputi’s Poems Abstract: Mehmed Kemâleddin Efendi, one of the last scholars in the Ottoman Empire, is the last person of İmamzade/Efendigil family, which brought up muftis and scholars. He was a writer of religious books. Like his ancestors before him, he was mufti and mudarris. He was called “Mufti Kemal Efendi” in Harput. He has religious, ethical and sufi prosaic books. In addition, he has written poems that have been published in manuscript documents and in some newspapers. When he was mufti of El’aziz in 1926, Kemaleddin Efendi was convicted in The Eastern Courts of Independence (Şark İstiklal Court) and exiled to Samsun after papers of his containing criticism regarding revolutionary movements which abolished the Caliphate System and made hats an obligatory item in one’s attire were found. Because of this, he was not able to collect his poems and some of his poems were gone to waste. I came upon his lyric poem, which is the culprit to his exile. I also came upon some of his poems which have never been found anywhere, and added to them poems which were published in newspapers. In addition, I added explanations to some parts. Key Words: Harput, El‘aziz, Mufti Kemâleddin Harputî, poem, The Eastern Courts of Independence

Tam metin:

PDF