Zemahşerî Tefsirinde Emanet Âyeti

Muhammed COŞKUN
2.659 902

Öz


Öz: Ahzâb 33/72-73. âyetlerinde anlatılan “emanetin arz edilmesi” tefsir geleneğinde farklışekillerde anlaşılmıştır. Önce Zeccâc (ö. 311/923), Matürîdî (ö. 333/944) ve Nehhâs (ö. 338/949) tarafından ifade edilen, daha sonra Zemahşerî (ö. 538/1143) tarafından delillendirilerek öne çıkarılan bir yorum, sonraki tefsir geleneği üzerinde çok etkili olmuş görünmektedir. Özellikle emanetin sunulması (arz) ve yüklenilmesine (haml) ilişkin ifadelerin mecaza hamledilmesi yaygın bir kabul görmüştür. Zemahşerî’nin yorumu, diğer yorumlar karşısında güçlü bir argümantasyona sahip olsa da kusursuz değildir. Bu yazıda âyetin tefsirindeki ihtilaf noktalarını özetledikten sonra Zemahşerî’nin yorumunda başarılı bir şekilde cevaplandırılmadığı düşünülebilecek soruları sormaya, meseleyi bu yönüyle tartışmaya çalışacağız. Anahtar Kelimeler: Emânet, Akıl, İtaat, Zemahşerî. Delillendirme Zamakhsharī’s Interpretation of the Qur’anic Verse of the “Offering the Trust” Abstract: The expression of “offering the Trust” stated in the Quran, chapter alAhzāb (The Joint Forces) 33/ 72-73, is interpreted divergently in the commentary tradition. One of the well-supported interpretation, which is first stated by Zajjāj (d. 311/923), Māturīdī (d. 333/944) and Nahhās (d. 338/949) and supported by evidence by Zamakhsharī, has been quite influential on the commentary tradition later on. Especially the relationship between the terms, “offering of the Trust” (arē) and “undertaking it” (ģaml) is most often taken as a metaphor. Although Zamakhsharī’s interpretation has a stronger argumentation than other interpretations, it is not flawless. In this article I am going to discuss difficulties inherent in Zamakhsharī’s interpretation. First, I am going to highlight issues of disagreement, then I am going to raise the questions that may not be satisfactorily answered by Zamakhsharī’s interpretation. Keywords: Offering of the Trust, Reason, al-Zamakhsharī, Argumentation

Tam metin:

PDF