Klasik İslâm Devletler Hukukunda Ülke Kavramı ve Günümüzdeki Durum: İbn Teymiyye’nin Mardin Fetvası ile Benzeri Diğer Bazı Fetvalar

AHMET ÖZEL
2.046 1.421

Öz


Öz
İslâmiyet’in ortaya çıkması ve yayılması tarihi, bir bakıma Müslüman toplum ve devletlerin gayrimüslimlerle
ilişkileri tarihi olduğundan İslâm hukukçuları savaş, barış, dârulaislâm, dârulharp,
dârussulh gibi kavramlar üzerinde önemle durmuş, kendi zamanlarında karşılaştıkları durumları
değerlendirerek dinî ve hukukî çözümler bulmaya çalışmışlardır. Sözü edilen kavramlar Batılı
devletlerin gerek İslâm dünyasına yönelik sömürgecilik faaliyetleri gerekse sömürgecilik sonrası
bağımsızlık sürecinde karşılaştıkları direniş hareketlerinde de kilit kavramlar olmuş, günümüzde
de Batı’nın İslâm dünyasına yönelik siyasî ve askerî stratejileri çerçevesinde bu kavramlar gündemdeki
yerini korumaya devam etmiştir. Bu makalede İslâm hukuku kaynaklarında ülke kavramıyla
ilgili görüşler ve başta İbn Teymiyye olmak üzere bazı âlimlerin fetvaları ele alınmış, ayrıca
günümüzde mevcut durumla ilgili değerlendirmelere yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Ülke, dârulislâm, dârulharp, dârussulh, savaş, barış, hicret, İbn Teymiyye,
Mardin, Nâsıruddin es-Semerkandî, Şihâbüddin er-Remlî, Fazlullah b. Rûzbihân el-Huncî..
The Concept of “Abode/Land/Country” at the Classical Islamic International Law and
Situation Today: Mardin Fatawa of Ibn Teymiyye and Other Similar Fatawas
Abstact
The history of Islam’s emergence and spread is, in a way, the history of Muslim countries, states
and societies relations with non-Muslims. Therefore, Islamic jurisprudents put a great emphasis
on the concepts of war, peace, dârulaislâm, dârulharp, dârussulh and evaluating the situations
they face, they elaborate to find religious and judicial solutions to these situations. The afore
mentioned concepts also played a key role for the resistance activities Western countries met
both during their colonization attempts towards Islamic world and, afterwards, during postcolonization
era. Contemporarily, within the framework of Western political and military strategies
towards Islamic world, those concepts maintain their importance and place at the international
agenda. In this article, opinions on concept of “abode” in Islamic law sources are discussed
and especially Ibn Teymiyye’s and some others scholars’ fatawas are addressed. Furthermore, assessments
on current situations are also included.
Keywords: Abode/Land/Country, dar al-Islam, dar al-harb, dar al-sulh, war, peace, migration
(hegira), Ibn Taymiyya, Mardin, Nâsır al-Din al-Samarkandî, Shihâb al-Din al-Ramlî, Fadl Allah
b. Rûzbihân al-Khundjî


Tam metin:

PDF