TÜRK SERMAYE PİYASASINDA ÖNCEDEN İŞLEMLERE KARŞI YENİ YAKLAŞIMLAR VE YENİ YAKLAŞIMLARIN PİYASA ÜZERİNDE OLASI ETKİLERİ

Oral ERDOĞAN, Ethem SANCAK
1.503 337

Öz


Bu makale, meşru olmayan bir piyasa uygulaması olarak bilinen “önceden işlem”leri ABD sermaye
piyasası otoritesi olan Menkul Kıymetler ve Borsalar Kurulu (SEC) tarafından incelenen gerçek bir önceden
işlem vakası ile ele alırken konu bu gerçek vaka ile birlikte literatür açısından ve Türkiye’deki uygulamalar
ve piyasalar bakımından karşılaştırılarak değerlendirmekte ve makalede Türkiye için politika önerileri
ortaya konulmaktadır. Önceden işlemler, finansal kuruluşların ve özelde yatırım kuruluşlarının profesyonel
personeli tarafından gerçekleştirilebilen etik dışı alım ve satım faaliyetleridir. Tümüyle yeni bir kanun olan
ve 2012 yılı sonunda çıkarılan Sermaye Piyasası Kanunu (YSPKn), önceden işlemleri yasaklamaktadır.
Ayrıca bu kanuna dayalı olarak çıkarılan bir SPKr tebliği, önceden işlemleri piyasa bozucu eylem olarak
tanımlamaktadır. Önceden işlemlere karşı kanun ve tebliğ normları ile yasak getirilmesi Türk sermaye
piyasası için bir ilktir. Pek çok yönden sorunlu bir tür piyasa uygulaması olan önceden işlemlerin, caydırıcı
yaptırımlarla yasaklanması, piyasa uygulamalarında değişikliğe yol açabilecektir. Yeterli bir düzenleme
altyapısı ve etkili bir gözetim ve denetim organizasyonu varken beklenen sonuçların elde edilebilmesi, bu
konuda düzenleyici ve denetleyici otorite olan SPKr’nun kararlı politikalarına bağlıdır. Önceden işlemlere
dair yeni yaklaşımların somut etkilerinin görülmeye başlanması ile birlikte genel güven artışı yanında
piyasa etkinliğinin ve likiditenin artması, etik kural ihlallerinin azalması ve işlem maliyetlerinin düşmesi
beklenebilir. Bu etkilerin, ortaya çıkıp çıkmadığının ise, asgari birkaç yıllık bir veri setinin oluşması
sonrasında test edilmesi söz konusu olabilecektir.

Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.14784/jfrs.72268